فهرست
مقدمه
سخنى با اساتيد ارجمند
يادآورى چند نكته
بخش اول : كليات
فصل اول : علوم قرآنى و سير تاريخى نگارش هاى آن
پيشگامان تدوين علوم قرآنى
سير تاريخى نـگارش ها در سده هاى مختلف
فصل دوم : عناوين قرآن
الف ) اسامى قرآن
ب ) اوصاف قرآن
فصل سوم :معانى قرآن
فصل چهارم :وجه نامگذارى قرآن
فصل پنجم :عربى بودن قرآن
علت علم بودن قرآن
بخش دوم :تاريخ قرآن (1) وحى
فصل اول :
تعريف وحى
فصل دوم :وحى در قرآن
فصل سوم : وحى نبوى و اقسام آن
اقسام وحى نبوى
فصل چهارم :چگونگى وحى مستقيم
فصل پنجم :چگونگى وحى غيرمستقيم
بخش سوم :تاريخ قرآن (2)نزول قرآن
فصل اول :نزول قرآن و بعثت
فصل دوم :نزول : دفعى , تدريجى
الف ) نزول دفعى
ب ) نزول تدريجى
ج ) رازهاى نزول تدريجى
فصل سوم :اسبـاب نـزول
الف ) تعريف اسباب نزول
ب ) فوايد شناخت اسباب نزول
ج )عموميت لفظ يا خصوصيت سبب ؟
د) ميزان اعتبار روايات اسباب نزول
فصل چهارم :آيه و سوره در قرآن
الف ) معناى آيه
ب ) معناى سوره
ج ) فلسفه تقسيم قرآن به سوره ها
د) دسته بندى سوره ها
ه) عدد سوره ها, آيه ها و كلمات قرآن
مطالعه آزاد اسامى سوره هاى قرآن
نامگذارى : توقيف , اجتهاد
1ـ تعداد آيات در مخذ ديگر
2ـ شمار كلمات در مخذ ديگر
فصل پنجم :آيه و سوره , اولين و آخرين
الف ) اولين آيه و سوره
ب ) آخرين آيه و سوره
فصل ششم :سوره هاى مكى و مدنى
الف ) فايده اين تقسيم
ب ) ضابطه اين تقسيم
ج ) ويژگى هاى سوره هاى مكى و مدنى
د) جدول سوره هاى مكى و مدنى
جدول ترتيب نزول سوره هاى مكى (86 سوره )
جدول ترتيب نزول سوره هاى مدنى (28 سوره )
آيات مستثنيات
تعداد سوره ها, آيات و كلمات قرآن كريم به تفكيك مكى و مدنى
ـ ـ بخش چهارم :تاريخ قرآن (3),تدوين قرآن
تاريخ قرآن (3)
فصل اول :تدوين قرآن در زمان رسول خدا(ص )
مرحله حفظ قرآن
مرحله كتابت قرآن
كاتبان وحى
چگونـگى كتابت آيات قرآن
الف ) كتابت به حسب ترتيب نزول آيات
ب ) كتابت , بدون رعايت ترتيب نزول , به دستور پيامبر(ص )
ج ) كتابت , بدون رعايت ترتيب نزول , به اجتهاد صحابه
توقيفى بودن يا نبودن نظم آيات
حافظان و جامعان قرآن كريم
الف ) حافظان قرآن
ب ) جامعان قرآن
فصل دوم :جمع آورى على بن ابى طالب (ع )
ويژگى هاى مصحف على (ع )
سرنوشت مصحف على بن ابى طالب (ع )
فصل سوم :جمع آورى قرآن در زمان خليفه اول
ادله معتقدان به جمع آورى قرآن پس از رحلت پيامبر(ص )
پيامبر رحلت فرمود, در حالى كه قرآن در مصحفى جمع آورى نشده بود.
جنگ يمامه و پيامدهاى آن
ادله معتقدان به جمع آورى قرآن قبل از رحلت
جمع صحف يا مصحف ؟
مصاحف صحابه
مصحف ابى بن كعب
ويژگى هاى مصحف ابى بن كعب
مصحف عبد اللّه بن مسعود
ويژگى هاى مصحف ابن مسعود
فصل چهارم :جمع آورى خليفه سوم
الف ) انگيزه يكى كردن مصاحف
ب ) تشكيل گروه توحيد مصاحف
ج ) چگونگى و مراحل انجام كار
د) تعداد مصاحف عثمانى
ه) خصوصيات مصاحف عثمانى
و) سرنوشت مصاحف عثمانى
ز) توقيفى بودن يا نبودن ترتيب سوره ها
ح ) نظر ائمه (ع ) در برابر جمع دوم و سوم
فصل پنجم :اعراب و اعجام قرآن
الف ) خط قرآن
ب ) حركت گذارى و نقطه گذارى قرآن (اعراب و اعجام )
اعراب گذارى
اعجام قرآن
تغيير رسم الخط قرآن
نمونه هايى از رسم الخط مخصوص قرآن
بخش پنجم :تاريخ قرآن (4),قراءات قرآن
فصل اول :مراحل پيدايش قراءات
عوامل پيدايش اختلاف قراءات
الف ) عارى بودن مصاحف عثمانى از نقطه و اعراب
ب ) خالى بودن از الف در وسط كلمات
ج ) تفاوت لهجه ها
د) اعمال راءى و اجتهاد قاريان
فصل دوم :عدم تواتر قراءات
فصل سوم :احرف سبعه
الف ) احرف سبعه در روايات اهل سنت
روايات احرف سبعه از طرق عامه
روايات احرف سبعه از طرق اماميه
ميزان اعتبار اين روايات از ديدگاه اماميه
مفاد روايات از ديدگاه عامه
مطالعه آزاد: انواع اختلاف قراءات
الف ) انواع اختلاف قراءات در نظر ابن قتيبه
ب ) انواع اختلاف قراءات در نظر ابن جزرى
ج ) انواع اختلاف قراءات در نظر ابوالفضل رازى (ابن شاذان م 290)
د) انواع اختلاف قراءات در نظر صبحى صالح
فصل چهارم :حصر قراءات
ابن مجاهد در كرسى قراءت قرآن
ابن مجاهد و قراءات سبع
قـراى سبعـه
قاريان هفتگانه و راويان آنها
قاريان دهگانه و راويان آنها
شرح حال قراى سبعه
نكاتى درباره قاريان هفتگانه
فصل پنجم :ضابطه قبول قراءات
بخش ششم :تحريف ناپذيرى
فصل اول :كليات
اهميت ويژه با توجه به نظرگاه شيعه
تعريف تحريف
تحريف در اصطلاح
اقسام تحريف
معنوى ـلفظى 1. تحريف معنوى قرآن
2. تحريف لفظى
فصل دوم :آراى دانشمندان اسلامى
ميرزاى نورى و فصل الخطاب
فصل سوم :دلايل عدم تحريف
اول : دليل قرآنى , مانند آيه حفظ و آيه عدم اتيان باطل
دوم : دليل روايى
سوم : دليل عقلى
چهارم : تحليل تاريخى
پنجم : اعجاز قرآن
ششم : شيوه هاى اختصاصى و انحصارى قرآن در ايجاد مصونيت براى خويش
هفتم : وجوب قراءت يك سوره كامل پس از حمد در نمازهاى واجب روزانه
هشتم : ذكربودن قرآن
نهم : استناد امامان معصوم به آيات قرآن
دهم : ضرورت تواتر قرآن
فصل چهارم :شبهات قائلان به تحريف
بخش هفتم :اعجاز قرآن ,(مانند ناپذيرى )
فصل اول :كليات
اعجاز در لغت
اعجاز و معجزه در اصطلاح
بهترين معجزه (فلسفه تنوع معجزات )
ويژگى هاى ديگر قرآن
فصل دوم :تحدى (مبارزه طلبى )
آيات تحدى در قرآن
سير نزولى يا صعودى آيات تحدى
نظريه صرفه
معارضه با آيات تحدى
فصل سوم :ابعاد اعجاز قرآن (وجوه اعجاز)
1. شخصيت پيامبر
2. فصاحت و بلاغت (اعجاز بيانى )
3. آموزه ها و معارف عالى (اعجاز معانى )
4. هماهنگى و عدم وجود اختلاف
5. خبرهاى غيبى
الف ) خبر پيروزى روميان بر ايرانيان
ب ) خبر پيروزى مسلمانان در جنگ بدر
ج ) وعده بازگشت پيروزمندانه به مكه
د) وعده حفاظت از قرآن
ه) پيروزى دين اسلام بر ديگر اديان
6. طرح مسايل دقيق علمى
7. آفرينش هاى هنرى
8. اعجاز عددى
بخش هشتم :ناسخ و منسوخ در قرآن
فصل اول :سير نگارش هاى ناسخ و منسوخ
فصل دوم :تعريف لغوى و اصطلاحى نسخ
الف ) تعريف لغوى
ب ) تعريف اصطلاحى و مكاتب سه گانه در نسخ
فصل سوم :شروط نسخ
شرايط حكم منسوخ (حكم اول )
شرايط حكم منسوخ به (حكم دوم )
شرط ناسخ
فصل چهارم :امكان و وقوع نسخ
فصل پنجم :شبهات منكران نسخ
فصل ششم :اقسام نسخ
الف ) نسخ تلاوت و حكم
ب ) نسخ تلاوت بدون حكم
ج ) نسخ حكم بدون تلاوت
فصل هفتم :عاشقان نسخ
فصل هشتم :بررسى آيات ناسخ و منسوخ
بخش نهم :محكم و متشابه
محكم و متشابه
فصل اول :محكم و متشابه
تعريف محكم و متشابه
تعيين محكم و متشابه (آرا و نظريات )
فصل دوم :حكمت وجود متشابهات در قرآن
فصل سوم :نمونه هايى از متشابهات
مرورى بر آيات متشابه
الف ) اوصاف الهى
ب ) افعال الهى
فصل چهارم :تاءويل
الف ) تاءويل چيست ؟
ب ) آيا علم به تاءويل مختص خداوند است ؟
بخش دهم :هشتاد نكته درباره قرآن كريم
هشتاد نكته قرآنى
كتابنامه