• تاريخ: سه شنبه 5 مهر 1390

چرا در قران نام تعداد کمی از پیامبران آمده است ؟ و بیشتر پیامبرانی که در قران نام برده شده از منطقه خاورمیانه هستند ؟


           

پرسش:

 چرا در قران نام تعداد کمی از پیامبران آمده است ؟ و بیشتر پیامبرانی که در قران نام برده شده از منطقه خاورمیانه هستند ؟ 

جواب:

 نخست باید دانست که یکی از مهم ترین وظایف پیامبران به ویژه پیامبران اولی العزم ، هدایت و داوری میان مردمی است که به دلیل شکل گیری نظام اجتماعی و تزاحم منافع با یکدیگر اختلاف پیدا کرده بودند. زیرا انسانها در ابتدا به صورت گروه های کوچک و به طور اشتراکی زندگی می کردند. اما رفته رفته با پیدایش آتش و فلز و گسترش امکانات ، برخی بر برخی سلطه پیدا کردند و بسیای از هدایت الهی دور شدند و آن یکپارچگی  اولیه را ازدست دادند.  این بحرانها بیشتر در سرزمین هایی با تمدن کهن که به طور عموم در منطقه خاورمیانه بودند، شکل گرفت. از این رو بیشتر پیامبران و به ویژه پیامبران اولی العزم در این مناطق مبعوث شدند. چنانکه در قران نیز می خوانیم : ( کان الناس امّة واحدة فبعث الله النبيين مبشّرين و منذرين و انزل معهم الکتاب بالحق ليحکم بين الناس فيما اختلفوا فيه و ما اختلف فيه الّا الذين اوتوه من بعد ما جاءتهم البيّنات بغياً فهدی الله الذين آمنوا لما اختلفوا  فيه من الحق  بإذنه و الله يهدی من يشأء الی صراط مستقيم)[1]؛ « مردم، امتی یگانه بودند ؛ پس خدا پیامبران را نوید آور و بیم دهنده برانگیخت و با آنان ، کتاب [خود] را به حق فرو فرستاد تا میان مردم در آنچه که با هم اختلاف داشتند ، داوری کند. وجز کسانی که [کتاب] به آنان داده شد – پس از آنکه دلایل روشن برای آنان آمد- به خاطر ستم و [ حسدی] که میانشان بود [ هیچ کس] در آن اختلاف پیدا نکرد.  پس خداوند آنان را که ایمان آورده بودند، به توفیق خویش ، به حقیقت آنچه که در آن اختلاف داشتند هدایت کرد و خدا هر که را که بخواهد به راه راست هدایت می کند».برای توضیح بیشتر نظر شما را به مطالب زیر جلب می کینم : یکی از لوازم نبوت عامه این  است که هیچ مردمی بدون راهنما نیستند و ممکن نیست خدا ملتی را بدون راهنما ، رها کند. زیرا خدا مربی و مدبر انسان است و انسان مسافری است که عوالمی را پشت سر گذاشته و عوالمی را پیش رو دارد. انسان بدون راهنمایی وحی نمی داند از چه عوالمی آمده است و به کدام عوالم می رود. قران در این  مورد می فرماید هیچ امتی بدون بیم دهنده نخواهد بود؛ ( ان من امّة الا خلا فیها نذیر).[2] انفکاک بشریت و نبوت ممکن نیست  یا خود پیغمبر در یک جامعه معین به سر می برد و یا نماینده و جانشین او و یا کتاب و تعالیمش.در این باره که آیا پیامبری در غرب ظهور کرده است یا نه؟ باید گفت ممکن است در آن مناطق ، جمعیتی نبوده و یا اگر هم بوده ما دلیلی نداریم که خدا برای آنها انبیایی نفرستاده است چون انبیایی که آمار و نامشان در قران و جوامع روایی هست معدود هستند ونام همگی را در دسترس نداریم.خدای سبحان می فرماید: ( منهم من قصصنا علیک و منهم من لم نقصص علیک)[3]؛ « ما پیش از تو رسولانی فرستادیم سرگذشت گروهی از آنان را برای تو باز گفته و گروهی را برای تو بازگو  نکرده ایم ». لذا شاید در غرب نیز انبیایی بوده اند که در قران قصه آنها نیامده است و علت عدم ذکر نام و قصه به جهت بیان سرگذشت پیامبران بزرگ و تمدن ساز بوده ،  به طوری که نیازی به طرح داستان  دیگر پیامبران نبوده  است .  آنان درقران چه بسا ، عدم حضور احتمالی پیامبران و یا جانشینان آنان در برخی از مناطق در اثر موانعی بوده  که دشمنان  و زورمداران ، در راه گسترش دعوت انبیا به وجود آورده اند.  لذا گناه محرومیت بسیاری از مردم از هدایت انبیا به گردن کسانی است که جلو گسترش دعوت ایشا ن را گرفته اند.[4] البته در این صورت به طور قطع می توان گفت که خدا وند متعال در دنیا  هیچ گروه و امتی را عذاب نخواهد کرد مگر اینکه پیام وحی برای آنان قابل دسترسی باشد. چنان که در قران می خوانیم :( وما کان ربک مهلک القری حتی يبعث فی امّها رسولاً يتلوا علیهم آياتنا و ما کنّا مهلکی القری الا و اهلها ظالمون)[5] ؛ « و پروردگار تو [ هرگز] ویرانگر شهر ها نبوده است تا [پیشتر] در مرکز آنها پیامبری برانگیزد که آیات ما را بر ایشان بخواند، وما شهر ها را- تا مردمشان ستمگر نباشند- ویران کننده نبوده ایم». همچنین اگر به جهت سلطه سران کفر و شرک از وحی الهی محروم باشند از مستضعفان به شمار خواهند آمد و در قیامت ، مشمول رحمت الهی قرار خواهند گرفت.چنان که در قران مجید می خوانیم: ( الا المستضعفين  من الرجال و النسأء  و الولدان لا يستطيعون حيلة و لا يهتدون سبيلاً)[6] ؛ « مگر آن مردان وزنان و کودکان فرو دستی که چاره جویی نتوانند و راهی نیابند». اهمیت استراتژیک خاورمیانه :علت این که بیشتر پیامبرانی که در قران نام آنها آمده از منطقه خاورمیانه می باشد این است که خاورمیانه محل تلاقی سه قاره بزرگ آسیا ، اروپا و آفریقا و مشتمل بر قلمروها و آبراه هایی است که در زمره پراهمیت ترین مناطق ژئو استراتژیک جهان می باشد. اهمیت استراتژیک و نظامی خاورمیانه به لحاظ مجاورت با دو اقیانوس اطلس و هند  و وجود دریاهایی مانند دریای مدیترانه ، دریای احمر ، دریای خزر، دریای سیاه و هم چنین خلیج فارس ، از دیر باز مورد توجه کانونهای قدرت جهانی بوده است . علاوه بر این که وجود کانالها وتنگه های استراتژیکی چون کانال سوئز ( محل اتصال دریاهای مدیترانه و دریای سرخ در مصر) ، تنگه هرمز( محل اتصال خلیج فارس و دریای عمان) ، تنگه بسفر و داردانل ( در شمال غرب ترکیه ) ، تنگه باب المندب(دریای سرخ به  خلیج عدن در جنوب غربی عربستان) ، تنگه جبل الطارق( محل اتصال دریای مدیترانه با اقیانوس اطلس،  نقش برجسته خاورمیانه را دو چندان کرده است.به همین جهت خاورمیانه از نخستین خاستگاه های تمدن  جهان بوده است .  بسیاری از باورها و آیین های جهان از این جا بر خواسته اند و زادگاه ادیان مهمی چون یهودیت، مسیحیت و اسلام شده است  و اماکن متبرکه این سه دین نیز در این منطقه قرار دارد.  نام پیامبران :تعداد پیامبرن الهی بنا بر قول مشهور، یکصدو بیست و چهار هزار نفر است ولی نام های تعداد کمی از آنان در قران آمده  است. زیرا بیشتر پیامبران ، صاحب شریعت نبوده اند ، بلکه دعوت کننده به شریعت پیامبر اولی العزم دیگر بوده اند. وبسیاری از پیامبران ، بریک شهر یا  روستا و یا حتی برخی بر یک خانواده مبعوث بوده اند و برخی از آنها مبعوث بر کسی نبوده اند و مأمور به تبلیغ نبوت خود به کسی نبوده اند[7] گرچه مورد اخیر را برخی  نپذیرفته اند.اسامی پیامبرنی که در قران آمده است عبارت است از: آدم، نوح ، ادریس، هود، صالح، ابراهیم، لوط، اسماعیل، الیسع، ذوالکفل، الیاس، یونس، اسحاق، یعقوب، یوسف ، شعیب، موسی، هارون، داود، سلیمان، ایوب، زکریا، یحیی، اسماعیل صادق الوعد، عیسی و محمد(ص).  برخی هم پیامبریشان محل بحث است که عبارتند از: ذی القرنین ، عمران پدر مریم و عُزیر. برخی آیات قران هم اوصاف پیامبرانی را ذکر کرده و اسم آن پیامبر در قران نیامده است مثل آیه 243 و 246 بقره که به ترتیب  در مورد حزقیل و اشموئیل است  و یا آیه 259 بقره که در مورد ارمیا و یا  عُزیر می باشد.  همچنین آیه 65 که در مورد خضر می باشد  اگرچه پیامبری جناب خضر محل بحث است.[8]   در روایات نیز نام برخی  انبیا آمده است همچون شعیا ، حیقوق یا حبقوق، دانیال  ، جرجیس ، حنظله و خالد.[9]


 


[1] . بقره (2) ، آیه 213.[2] . فاطر (35) ، آیه 24. [3] . غافر( 40) ، آیه 78. [4] . مصباح یزدی ، آموزش عقاید، ج2.[5] . قصص (28) ، آیه 59.[6] . نسأ (4) ، آیه 98. [7] . کافی، ج 1 ، ص 245. [8] . المیزان ، ج 2، ص 140.

[9] . ر. ک:  بحار الانوار ، ج 12 و 14 .  مفاتیح الجنان ، دعای عمل ام داود.

.....................................................................................................................كد:131/1منبع:پرسش و پاسخهاي دانشجويي
Copyright © 2009 The AhlulBayt World Assembly . All right reserved